Torbiel przy korzeniu zęba — co to jest i jak się ją leczy

Skąd się bierze

Najczęstszy typ powstaje przy wierzchołku zęba z martwą miazgą. Przewlekły stan zapalny pobudza resztki nabłonka, które w tej okolicy pozostają z okresu rozwoju zęba. Nabłonek zaczyna się rozrastać, tworząc zamkniętą jamę, która stopniowo wypełnia się płynem i zwiększa objętość.

Drugi typ związany jest z zębem zatrzymanym — najczęściej ósemką albo kłem — i tworzy się wokół jego korony. Ten nie ma związku z zapaleniem i występuje także u osób bez żadnych dolegliwości.

W obu przypadkach wzrost jest powolny i bezbolesny. Torbiel wypiera kość, zamiast ją niszczyć gwałtownie, więc długo nie daje żadnych objawów. Bywa rozpoznawana przy okazji zdjęcia wykonanego z zupełnie innego powodu.

Objawy, gdy już się pojawią

Późnym objawem jest uwypuklenie kości wyczuwalne palcem — na tym etapie warstwa kości bywa już tak cienka, że ugina się pod naciskiem. Zdarza się przemieszczenie zębów sąsiednich, rozchwianie albo drętwienie wargi, gdy zmiana sąsiaduje z nerwem.

Torbiel może też ulec zakażeniu i wtedy zaczyna zachowywać się jak ropień: pojawia się ból, obrzęk i gorączka. Dopiero ten epizod bywa powodem pierwszej wizyty, choć sama zmiana rozwijała się latami.

Leczenie

Przy torbieli powstałej wokół zęba z martwą miazgą leczenie zaczyna się od usunięcia przyczyny, czyli od leczenia kanałowego. Niewielkie zmiany często cofają się samoistnie po wyeliminowaniu źródła zakażenia — kość odbudowuje się przez wiele miesięcy, co śledzi się na kolejnych zdjęciach.

Zmiany większe albo te, które nie ustępują, usuwa się chirurgicznie, zwykle razem z resekcją wierzchołka korzenia. Bardzo duże torbiele bywają najpierw odbarczane — wykonuje się otwór, przez który zawartość odpływa, a zmiana stopniowo się zmniejsza, zanim dojdzie do właściwego zabiegu.