Suchość w ustach — dlaczego to poważniejszy problem, niż się wydaje
Ślina jest najbardziej niedocenianym mechanizmem obronnym jamy ustnej. Kiedy jej brakuje, próchnica przyspiesza w tempie, którego nie da się nadrobić samym szczotkowaniem.
Co robi ślina
Neutralizuje kwasy powstające po posiłkach i przywraca odczyn, przy którym szkliwo przestaje tracić minerały. Dostarcza wapń i fosforany potrzebne do jego odbudowy. Mechanicznie spłukuje resztki pokarmowe i bakterie. Zawiera enzymy i przeciwciała ograniczające rozwój drobnoustrojów. Wreszcie umożliwia mówienie, żucie i odczuwanie smaku.
Kiedy wydzielanie spada, wszystkie te funkcje słabną naraz. Dlatego u osób z kserostomią próchnica pojawia się w miejscach nietypowych — przy szyjkach, na powierzchniach gładkich — i postępuje szybciej niż u kogokolwiek innego.
Najczęstsze przyczyny
Zdecydowanie najczęstszą są leki, i to grupa bardzo szeroka: przeciwdepresyjne, przeciwhistaminowe, moczopędne, obniżające ciśnienie, przeciwbólowe opioidowe, część leków na nietrzymanie moczu. Efekt sumuje się przy kilku preparatach naraz, co tłumaczy, dlaczego problem narasta z wiekiem.
Drugą grupą są choroby: zespół Sjögrena, cukrzyca, choroby tarczycy, a także skutki radioterapii okolicy głowy i szyi, która trwale uszkadza gruczoły ślinowe. Trzecią — przyczyny prozaiczne: odwodnienie, oddychanie przez usta, palenie, alkohol i kofeina.
Co zabrać z tego tekstu do gabinetu
Poproś o pokazanie miejsc, które regularnie pomijasz przy myciu — u każdego są inne i sam ich nie zobaczysz. Zapytaj też, jak często w twoim przypadku powtarzać higienizację.
Co pomaga
Podstawą jest nawodnienie i częste popijanie wody małymi łykami — nie napojów słodzonych, które w tej sytuacji są szczególnie groźne, bo cukier zostaje na zębach bez ochrony śliny.
Wydzielanie pobudzają guma bez cukru z ksylitolem i pastylki do ssania. Dostępne są też preparaty zastępujące ślinę — żele i spraye — stosowane zwłaszcza na noc, gdy dolegliwości są największe. Warto ograniczyć alkohol, kofeinę i płukanki zawierające alkohol, które dodatkowo wysuszają błonę śluzową.
Najczęstsze pytania
Czy suchość w ustach mija sama?
Czy to zwiększa ryzyko grzybicy?
Przeczytaj także
Afty i owrzodzenia w jamie ustnej — kiedy to nic groźnego
Czym różni się afta od opryszczki, dlaczego afty wracają i które zmiany w jamie ustnej wymagają pilnej oceny.
Dieta a próchnica — liczy się częstotliwość, nie ilość cukru
Dlaczego pięć cukierków naraz szkodzi mniej niż pięć rozłożonych na dzień, które produkty są niedoceniane jako ryzykowne i co chroni zę…
Higienizacja — co obejmuje i dlaczego nie zastąpi jej żadna szczoteczka
Z czego składa się profesjonalne oczyszczanie zębów, jak często je wykonywać i czego spodziewać się po zabiegu.