Dieta a próchnica — liczy się częstotliwość, nie ilość cukru

Mechanizm ataku kwasowego

Po każdym kontakcie z cukrem bakterie płytki wytwarzają kwasy, a odczyn na powierzchni zęba spada poniżej wartości, przy której szkliwo zaczyna tracić minerały. Ślina neutralizuje kwas i odbudowuje ubytek minerałów, ale potrzebuje na to od pół godziny do godziny.

Stąd wniosek, który przeczy intuicji: pięć cukierków zjedzonych naraz to jeden atak kwasowy, a te same pięć rozłożone na cały dzień — pięć osobnych, między którymi ślina nie zdąża dokończyć naprawy. Przy częstym podjadaniu zęby są w stanie demineralizacji przez większość dnia.

Produkty niedoceniane jako ryzykowne

Napoje gazowane, także te bez cukru, zawierają kwasy — fosforowy albo cytrynowy — które erodują szkliwo niezależnie od bakterii. Soki i smoothie łączą kwas z cukrem, a popijane przez godzinę działają jak ciągły atak.

Suszone owoce i batony musli mają opinię zdrowych, ale kleją się do bruzd i pozostają tam długo po posiłku. Chipsy i krakersy nie smakują słodko, lecz skrobia jest rozkładana do cukrów już w jamie ustnej. Woda z cytryną popijana przez cały dzień to jedna z częstszych przyczyn erozji u dorosłych dbających o zdrowie.

Co chroni

Sery żółte i twarde podnoszą odczyn w jamie ustnej i dostarczają wapnia oraz fosforanów — kawałek sera po deserze realnie skraca atak kwasowy. Guma bez cukru żuta kilkanaście minut po posiłku pobudza wydzielanie śliny, czyli naturalny mechanizm naprawczy.

Woda jako podstawowy napój między posiłkami jest prostsza i skuteczniejsza niż jakikolwiek suplement. Produkty wymagające żucia — surowe warzywa, orzechy — działają podobnie, zwiększając przepływ śliny.

Warto też pamiętać o kolejności: po czymś kwaśnym przepłucz usta wodą i odczekaj pół godziny przed myciem zębów. Szczotkowanie zmiękczonego szkliwa ściera je skuteczniej niż cokolwiek innego.