Wady zgryzu — rodzaje, skutki i moment na leczenie
Wada zgryzu to nie tylko kwestia wyglądu. Nieprawidłowy kontakt zębów rozkłada siły żucia tam, gdzie nie powinny trafiać, i po latach zostawia wyraźny ślad.
Najczęstsze wady i ich skutki
Tyłozgryz, w którym górne zęby nadmiernie zachodzą na dolne, jest wadą najczęstszą. Przy dużym nasileniu dolne siekacze uderzają w podniebienie, powodując recesje i przewlekłe podrażnienia. Przodozgryz, z żuchwą wysuniętą do przodu, częściej wynika z proporcji kości i przy dużym nasileniu wymaga leczenia chirurgicznego.
Zgryz krzyżowy oznacza, że część zębów dolnych zachodzi na górne. Bywa jednostronny i wtedy prowadzi do asymetrycznej pracy stawów oraz nierównomiernego starcia. Zgryz otwarty to brak kontaktu przednich zębów przy zwartych bocznych — najczęściej skutek nawyków z dzieciństwa, uniemożliwiający odgryzanie kęsów.
Stłoczenie, technicznie rzecz biorąc, jest niedoborem miejsca, a nie wadą zwarcia. Jego skutki są jednak realne: zęby ustawione dachówkowato tworzą przestrzenie niemożliwe do wyczyszczenia, gdzie próchnica i zapalenie dziąseł rozwijają się szybciej.
Skąd się biorą
Część wad ma podłoże genetyczne — dziedziczy się wielkość szczęk i zębów, a niezgodność między nimi daje stłoczenie albo szpary. Część powstaje w trakcie rozwoju pod wpływem czynników, na które można wpłynąć: długiego ssania smoczka i kciuka, oddychania przez usta, przedwczesnej utraty zębów mlecznych.
Ta druga grupa jest istotna praktycznie, bo daje szansę na wczesną interwencję. Udrożnienie nosa u dziecka oddychającego ustami albo utrzymywacz przestrzeni po przedwcześnie utraconym zębie mlecznym potrafią zapobiec wadzie, której leczenie kilka lat później zajęłoby dwa lata.
Zanim wybierzesz aparat
Poproś o plan z przewidywanym czasem leczenia, liczbą wizyt i opisem retencji po zdjęciu aparatu. To retencja decyduje o tym, czy efekt utrzyma się przez lata.
Kiedy leczyć
Pierwsza konsultacja ortodontyczna zalecana jest około siódmego roku życia — nie po to, żeby zakładać aparat, lecz żeby ocenić kierunek rozwoju szczęk. Wady szkieletowe korygowane w okresie wzrostu leczy się prostymi aparatami w kilka do kilkunastu miesięcy; te same wady po zakończeniu wzrostu wymagają aparatu stałego, a czasem chirurga.
Leczenie właściwe, obejmujące całe uzębienie stałe, prowadzi się zwykle między dwunastym a szesnastym rokiem życia. U dorosłych jest możliwe w każdym wieku, z ograniczeniami wynikającymi z zakończonego wzrostu i stanu przyzębia.
Najczęstsze pytania
Czy każdą wadę trzeba leczyć?
Czy wady zgryzu są dziedziczne?
Przeczytaj także
Smoczek, kciuk, oddychanie ustami — jak nawyki zmieniają zgryz
Które nawyki dziecka realnie przesuwają zęby, do jakiego wieku są niegroźne i dlaczego oddychanie przez usta jest z nich wszystkich naj…
Wymiana zębów mlecznych — co jest normą, a co wymaga wizyty
Kolejność i terminy wypadania zębów mlecznych, ząb rekina, przedwczesna utrata i moment na pierwszą konsultację ortodontyczną.
Ortodoncja u dorosłych — czy w każdym wieku ma sens
Czym różni się leczenie dorosłego od leczenia dziecka, jakie ograniczenia narzuca zakończony wzrost i kiedy prostowanie zębów jest wska…