Dlaczego zęby żółkną i jak dobiera się ich kolor

Skąd bierze się kolor zęba

Szkliwo jest prawie bezbarwne i przepuszcza światło. Kolor, który widzimy, pochodzi głównie z leżącej pod nim zębiny, mającej odcień od kremowego po wyraźnie żółty. Im grubsze szkliwo, tym bardziej stonowany efekt; im cieńsze, tym wyraźniej przebija zębina.

To wyjaśnia, dlaczego zęby ciemnieją z wiekiem, choć nikt niczego z nimi nie robi. Szkliwo stopniowo się ściera i staje cieńsze, a zębina — przeciwnie — narasta od środka przez całe życie. Obie zmiany działają w tym samym kierunku.

Warto też wiedzieć, że zęby nie mają jednego koloru na całej długości. Przy szyjce są ciemniejsze, bo szkliwo jest tam najcieńsze, a przy brzegu siecznym niemal przezroczyste. Uzupełnienie odtworzone w jednym, płaskim odcieniu wygląda sztucznie właśnie dlatego, że pomija tę zmienność.

Przebarwienia zewnętrzne i wewnętrzne

Przebarwienia zewnętrzne osadzają się na powierzchni szkliwa i pochodzą z kawy, herbaty, czerwonego wina, dymu tytoniowego oraz z płukanek z chlorheksydyną. Usuwa się je piaskowaniem podczas higienizacji — i to one odpowiadają za większość spektakularnych efektów „wybielania” po zwykłym zabiegu czyszczenia.

Przebarwienia wewnętrzne są wbudowane w strukturę zęba i wymagają wybielania albo uzupełnienia protetycznego. Powstają w wyniku obumarcia miazgi po urazie, przyjmowania niektórych leków w okresie rozwoju zębów albo nadmiaru fluoru w tym samym okresie.

Jak dobiera się kolor

Służą do tego wzorniki z próbkami odcieni, przykładane do zęba przy świetle zbliżonym do dziennego. Ocenę wykonuje się w pierwszych sekundach patrzenia, zanim oko się zaadaptuje, i przy nawilżonym zębie — wysuszone szkliwo jaśnieje w ciągu kilku minut i może zmylić o kilka odcieni.