Nakłady inlay i onlay — coś pomiędzy wypełnieniem a koroną

Na czym polega różnica

Zwykłe wypełnienie powstaje bezpośrednio w ubytku i utwardza się w ustach. Przy dużym ubytku ma to swoje ograniczenia: materiał kurczy się podczas wiązania, co przy dużej objętości daje naprężenia i mikroszczeliny na granicy z zębem.

Nakład jest wykonywany poza ustami — na modelu albo cyfrowo — a potem przyklejany w gotowej postaci. Skurcz dotyczy wtedy tylko cienkiej warstwy cementu, a nie całej odbudowy. Można też precyzyjnie odtworzyć punkt styczny z zębem sąsiednim i kształt powierzchni żującej, co przy dużych wypełnieniach bywa trudne.

Różnica między inlay a onlay dotyczy zasięgu: pierwszy mieści się w obrębie ubytku, drugi obejmuje dodatkowo jeden lub więcej guzków, spinając ząb i chroniąc go przed pęknięciem.

Kiedy nakład zamiast korony

Korona wymaga oszlifowania zęba dookoła, co oznacza usunięcie sporej ilości zdrowej tkanki także tam, gdzie nie było żadnego ubytku. Nakład opracowuje się w granicach zniszczenia, oszczędzając resztę.

Dlatego przy zębie z rozległym ubytkiem, ale zachowanymi ścianami, nakład jest wyborem mniej inwazyjnym o kilka milimetrów tkanki — a to właśnie ta tkanka decyduje, czy za piętnaście lat ząb będzie miał na czym utrzymać kolejną odbudowę.

Materiały i ograniczenia

Nakłady wykonuje się z ceramiki albo z materiałów kompozytowych o wysokiej gęstości. Ceramika jest twardsza i bardziej odporna na starcie, kompozyt łagodniej znosi obciążenia i łatwiej go naprawić w ustach.

Ograniczeniem jest ilość zachowanej tkanki: przy braku ścian nakład nie ma się na czym oprzeć i wtedy korona pozostaje jedynym sensownym rozwiązaniem. Drugim jest bruksizm, przy którym cienkie fragmenty ceramiki pękają — tam wybiera się konstrukcje masywniejsze i szynę nocną.